Không ít đội bóng chuyền công ty, xóm hay trường học khi đặt áo lần đầu vẫn mang tư duy đặt áo bóng đá sang, nghĩ rằng chỉ cần đổi màu và in tên số là xong. Thực tế thì bóng chuyền có yêu cầu vận động hoàn toàn khác: đập bóng, chắn bóng, lăn xả cứu bóng liên tục sát sàn, nên form áo, chất liệu và cả cách chọn size đều cần tính riêng chứ không dùng chung công thức với áo đá bóng. Bài viết này tổng hợp lại những điều rút ra từ các đơn đặt đồng phục bóng chuyền phong trào tại Tú Nhi, để đội trưởng hoặc người phụ trách đặt hàng biết cần chuẩn bị gì trước khi liên hệ shop.
Áo bóng đá rộng rãi, thoải mái để chạy và xoay người, còn áo bóng chuyền phong trào thường ôm dáng hơn một chút, đặc biệt ở phần thân trên, vì tay đưa lên đập bóng liên tục, áo quá rộng sẽ vướng víu và tạo cảm giác nặng nề khi bật nhảy. Chất liệu cũng cần độ co giãn bốn chiều tốt hơn hẳn vải áo đá bóng thông thường, vì động tác đập bóng đòi hỏi vươn tay hết cỡ, còn động tác lăn xả cứu bóng sát sàn thì áo và quần phải co giãn theo chuyển động xoay người mà không bị rách ở đường may nách hoặc đũng quần. Với quần đùi, bóng chuyền phong trào thường chọn form ngắn hơn bóng đá một chút để không vướng khi nhảy chắn, và chất liệu cần khô nhanh vì đổ mồ hôi liên tục trong nhà thi đấu kín, không có gió tự nhiên như sân bóng đá ngoài trời.
Cả hai chất liệu đều dùng được, nhưng lựa chọn phụ thuộc vào nơi thi đấu. Nếu đội chủ yếu thi đấu trong nhà thi đấu có mái che, không có nắng trực tiếp, vải thun lạnh với độ mềm mại và co giãn cao thường được ưa chuộng hơn vì cảm giác nhẹ, bám sát cơ thể phù hợp động tác bật nhảy. Nếu đội thi đấu ở sân ngoài trời, ví dụ giải bóng chuyền hơi ở xóm, ở công ty tổ chức ngoài sân bãi, vải mè với độ thoáng khí và khả năng cản nắng tốt hơn lại là lựa chọn hợp lý hơn. Nhiều đội phong trào mắc lỗi chọn vải mè cho thi đấu trong nhà chỉ vì thấy vải mè bền hơn theo lời quảng cáo chung chung, trong khi thực tế cảm giác mặc mới là yếu tố quyết định phong độ khi thi đấu liên tục nhiều set.
Một trong những nguyên nhân khiến việc đặt áo kéo dài lâu hơn cần thiết là đội trưởng liên hệ shop khi chưa gom đủ thông tin, phải hỏi đi hỏi lại từng thành viên nhiều lần, mỗi lần trả lời cách nhau vài ngày làm chậm cả tiến độ. Trước khi nhắn Zalo hay gọi điện, nên chuẩn bị sẵn:
Gom đủ danh sách này trước rồi mới liên hệ, đơn hàng thường chốt được trong một hai lần trao đổi thay vì kéo dài cả tuần vì thiếu thông tin.
Lỗi phổ biến nhất là đội chỉ tính giá áo mà quên tính công in tên số riêng từng người, vốn chiếm một phần chi phí không nhỏ khi nhân với số lượng thành viên. Một đội 15 người nếu mỗi người in tên riêng, số riêng, tổng công in có thể ngang bằng giá trị vài bộ áo, khiến ngân sách bị vượt so với dự trù ban đầu. Lỗi thứ hai là chọn chất liệu rẻ nhất để tiết kiệm mà không tính đến việc bóng chuyền phong trào chơi quanh năm, áo mặc nhiều hơn dự tính lúc đặt, vải mỏng không đủ co giãn sẽ giãn chùng chỉ sau vài tháng phải đặt lại từ đầu, tốn kém hơn so với việc bỏ thêm một khoản nhỏ ban đầu để chọn chất liệu bền hơn. Lỗi thứ ba, ít ai ngờ tới, là quên đặt dư một hai bộ áo trắng, không in tên, phòng trường hợp có thành viên mới gia nhập giữa mùa hoặc áo bị hỏng đột xuất sát ngày thi đấu mà không kịp đặt in riêng.
Với đơn hàng dưới 15 áo, không cần thêu phức tạp, thời gian từ lúc chốt mẫu đến khi nhận hàng thường mất khoảng một tuần đến mười ngày, tính cả công đoạn in tên số riêng từng người. Với đơn trên 20 áo hoặc cần thêu logo, thời gian có thể kéo dài hai đến ba tuần vì phải xếp lịch sản xuất theo lô. Kinh nghiệm thực tế cho thấy nhiều đội chỉ liên hệ shop trước ngày thi đấu chưa đầy một tuần, đến lúc đó dù shop có ưu tiên làm gấp cũng khó tránh khỏi việc bỏ bớt một số yêu cầu tùy chỉnh, ví dụ không kịp thêu mà phải chuyển sang ép nhiệt, hoặc không kịp chỉnh sửa nếu có vài người báo sai size. Nên chốt đơn tối thiểu hai tuần trước ngày thi đấu, và nếu đội có ý định thêu tên số hoặc logo cầu kỳ thì nên tính trước ba tuần trở lên để có khoảng đệm xử lý phát sinh.
Vì áo bóng chuyền ôm dáng hơn, sai lệch một size sẽ lộ rõ hơn nhiều so với áo bóng đá vốn có form rộng rãi dễ xuê xoa. Nên khuyến khích từng thành viên đo số đo thực tế thay vì chỉ báo size áo họ hay mặc ngoài đời, vì nhiều người mặc áo phông rộng ngày thường nhưng khi sang áo thể thao ôm dáng lại cần lên một size để thoải mái vận động. Với đội có cả nam và nữ cùng thi đấu, ví dụ đội bóng chuyền hơi công ty, nên tách riêng bảng size nam nữ ngay từ đầu, tránh áp form nam cho các bạn nữ khiến áo rộng thùng thình ở vai và ngắn cũn ở phần eo.
Với các đội thi đấu ở giải phong trào có nhiều đội tham gia, nên hỏi trước ban tổ chức xem có đội nào khác đã đăng ký màu áo trùng với đội mình chưa. Chuyện tưởng nhỏ nhưng từng khiến vài đội phải đổi áo gấp sát ngày thi đấu vì trọng tài yêu cầu hai đội không được mặc áo cùng tông màu dễ gây nhầm lẫn khi thi đấu. Nếu đội đã lỡ đặt áo mà phát hiện trùng màu, nên chuẩn bị sẵn một bộ áo bib hoặc áo màu tương phản dự phòng thay vì để đến sát giờ mới cuống cuồng tìm giải pháp.
Áo bóng chuyền ôm dáng và co giãn bốn chiều nên nhạy cảm với nhiệt hơn áo bóng đá form rộng, sấy máy ở nhiệt cao rất dễ làm áo chùng giãn mất form ôm vốn là đặc trưng của form bóng chuyền. Với quần đùi ngắn hay dính bụi sàn do động tác lăn xả, nên giặt riêng quần và áo trong vài lần đầu để bụi sàn không cọ xát làm xước bề mặt in tên số trên áo. Đội nào thi đấu ngoài trời nắng nhiều nên ưu tiên phơi trong bóng râm như mọi loại áo thể thao khác, tránh phơi liên tục dưới nắng gắt làm áo co giãn kém đi, ảnh hưởng trực tiếp đến biên độ vươn tay đập bóng vốn cần vải co giãn tối đa.